Diễn đàn Phòng vệ thương mại năm 2026: Thúc đẩy năng lực sản xuất quốc gia – Kiến tạo động lực cho tăng trưởng

Ngày 18 tháng 9 năm 2026, tại thành phố Hải Phòng, Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn Phòng vệ thương mại năm 2026 với chủ đề “Thúc đẩy năng lực sản xuất quốc gia - Kiến tạo động lực cho tăng trưởng”. Diễn đàn có sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, các Hiệp hội ngành hàng liên quan, các doanh nghiệp sản xuất/xuất khẩu, các doanh nghiệp FDI; các đơn vị sự nghiệp, các luật sư, các chuyên gia pháp lý tham gia lĩnh vực phòng vệ thương mại,… tập trung trao đổi về vai trò của phòng vệ thương mại (PVTM) trong bảo vệ sản xuất trong nước, duy trì môi trường cạnh tranh công bằng và hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh thương mại quốc tế có nhiều thay đổi.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh vai trò của PVTM là công cụ góp phần bảo vệ năng lực sản xuất quốc gia, bảo đảm môi trường cạnh tranh bình đẳng và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế. Trong bối cảnh cạnh tranh thương mại quốc tế ngày càng phức tạp, việc sử dụng hiệu quả các công cụ PVTM có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ lợi ích chính đáng của ngành sản xuất trong nước, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp ổn định sản xuất, đầu tư, đổi mới và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ảnh 1: Lãnh đạo Bộ phát biểu khai mạc

Thực tiễn triển khai công tác PVTM thời gian qua cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của công cụ này trong bảo vệ sản xuất trong nước. Theo số liệu được giới thiệu tại Diễn đàn, tính đến tháng 8 năm 2026, Việt Nam đã điều tra, áp dụng các biện pháp PVTM đối với 62 vụ việc, trong đó có 48 vụ chống bán phá giá, 01 vụ chống trợ cấp, 06 vụ tự vệ và 07 vụ chống lẩn tránh biện pháp PVTM. Các biện pháp PVTM đã góp phần tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng hơn cho các ngành sản xuất trong nước, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp chủ động ứng phó với những hành vi cạnh tranh không công bằng và các hình thức né tránh biện pháp PVTM.

Theo số liệu được chia sẻ tại Diễn đàn, quy mô doanh thu của các doanh nghiệp sản xuất được bảo vệ đạt khoảng 626.000 tỷ đồng, khoảng 67.000 lao động được bảo vệ và tổng số thuế PVTM đóng góp ngân sách nhà nước trong năm 2025 đạt khoảng 2.500 tỷ đồng. Những kết quả này cho thấy công tác PVTM không chỉ gắn với quá trình điều tra, áp dụng biện pháp mà còn có mối liên hệ với việc duy trì năng lực sản xuất, việc làm và đóng góp ngân sách nhà nước.

Thông qua các nội dung được trình bày, vai trò của PVTM được đặt trong tổng thể yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng và củng cố năng lực nội tại của nền kinh tế. Đại diện Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương tập trung phân tích các giải pháp chiến lược thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới, trong đó nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực sản xuất, đổi mới sáng tạo và tạo nền tảng cho phát triển bền vững. Những định hướng này đặt ra yêu cầu sử dụng đồng bộ các công cụ chính sách nhằm hỗ trợ và củng cố năng lực của nền sản xuất trong nước.

Ảnh 2: Ông Nguyễn Ngọc Anh – Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, Ban Chính sách, Chiến lược Trung Ương trình bày bài tham luận

Ở góc độ thương mại quốc tế, xu hướng sử dụng các công cụ PVTM để bảo vệ sản xuất trong nước trên thế giới cũng được chia sẻ, qua đó cung cấp thêm thông tin về những thay đổi trong môi trường thương mại quốc tế. Việc nhiều thị trường gia tăng sử dụng các công cụ PVTM đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp Việt Nam trong việc chủ động theo dõi thị trường, nhận diện nguy cơ và chuẩn bị năng lực ứng phó với các vụ việc PVTM tại thị trường xuất khẩu.

Ảnh 3: Ông Lê Sỹ Giảng, Giám đốc Công ty TNHH GH Consults

Một nội dung trọng tâm của Diễn đàn là mối quan hệ giữa PVTM và mục tiêu phát triển các ngành công nghiệp nền tảng của Việt Nam. Các ngành như năng lượng, cơ khí - chế tạo, luyện kim, hóa chất và vật liệu có vai trò cung cấp đầu vào cho nhiều lĩnh vực sản xuất khác của nền kinh tế. Sản phẩm thép là đầu vào của cơ khí, ô tô, đóng tàu, xây dựng và thiết bị điện; trong khi hóa chất được sử dụng trong các ngành nhựa, cao su, điện tử, dệt may, dược phẩm, thực phẩm và sản xuất vật liệu. Vì vậy, duy trì năng lực sản xuất và môi trường cạnh tranh công bằng trong các ngành công nghiệp nền tảng có tác động lan tỏa đến nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.

Ảnh 4: Phó Cục trưởng Chu Thắng Trung trình bày bài tham luận

Trong bối cảnh dư thừa công suất, dịch chuyển chuỗi cung ứng và gia tăng các biện pháp bảo vệ thị trường trên thế giới, PVTM có thể góp phần tạo lập môi trường cạnh tranh công bằng và hỗ trợ ngành sản xuất trong nước duy trì năng lực sản xuất. Việc áp dụng biện pháp PVTM phù hợp với quy định có thể tạo điều kiện để doanh nghiệp ổn định sản xuất, đầu tư, đổi mới công nghệ và nâng cao sức cạnh tranh. Tuy nhiên, công cụ PVTM cần được gắn với các giải pháp nâng cao năng lực doanh nghiệp, phát triển chuỗi cung ứng và tăng cường khả năng tự chủ của nền sản xuất.

Mối liên hệ giữa PVTM và quản trị chuỗi cung ứng cũng được phân tích từ góc độ quản lý thị trường trong nước, đặc biệt đối với các mặt hàng tiêu dùng. Việc quản trị hiệu quả chuỗi cung ứng, nắm bắt diễn biến thị trường và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan liên quan có ý nghĩa trong việc nhận diện các vấn đề phát sinh trên thị trường, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng các công cụ PVTM và hỗ trợ sản xuất trong nước.

Ảnh 5: Ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước

Các nội dung trao đổi tại tọa đàm với chủ đề “Phòng vệ thương mại – Thúc đẩy năng lực sản xuất quốc gia - Kiến tạo động lực cho tăng trưởng” tập trung vào yêu cầu sử dụng hiệu quả công cụ PVTM gắn với phát triển sản xuất trong nước. Đại diện cơ quan quản lý, các diễn giả khách mời và doanh nghiệp cùng trao đổi về thực tiễn triển khai PVTM, những vấn đề doanh nghiệp quan tâm và yêu cầu tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các bên. Qua đó, góp phần làm rõ hơn vai trò của PVTM trong quản trị thị trường và hỗ trợ nâng cao năng lực sản xuất.

Ảnh 6: Khách mời và doanh nghiệp đặt câu hỏi

Bên cạnh việc trao đổi về định hướng và chính sách, Diễn đàn dành nội dung chuyên đề cho việc nâng cao khả năng chuẩn bị và tham gia các vụ việc PVTM của doanh nghiệp, ngành sản xuất trong nước. Với chủ đề “Từ nhận diện thiệt hại đến xây dựng hồ sơ yêu cầu điều tra phòng vệ thương mại”, hội thảo chuyên đề tập trung vào những vấn đề thực tiễn mà doanh nghiệp cần lưu ý khi xem xét sử dụng công cụ PVTM.

Trong đó, nội dung hướng dẫn xây dựng hồ sơ yêu cầu điều tra PVTM và các vấn đề về cáo buộc bán phá giá làm rõ những thông tin, số liệu và yêu cầu doanh nghiệp cần chuẩn bị khi đề nghị điều tra. Việc xây dựng hồ sơ đầy đủ, có cơ sở và đáp ứng các yêu cầu theo quy định có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình Cơ quan điều tra xem xét hồ sơ và các điều kiện tiến hành điều tra.

Ảnh 7: Ông Tô Thái Ninh, Trưởng phòng Điều tra bán phá giá và trợ cấp, Cục Phòng vệ thương mại

Cùng với đó, nội dung hướng dẫn xây dựng hồ sơ yêu cầu điều tra thiệt hại tập trung vào việc xác định, tổng hợp và cung cấp các thông tin, số liệu liên quan đến tình hình sản xuất, kinh doanh của ngành sản xuất trong nước. Đây là những nội dung quan trọng giúp doanh nghiệp, hiệp hội và ngành sản xuất chủ động hơn trong việc chuẩn bị hồ sơ khi nhận thấy có dấu hiệu ảnh hưởng từ hàng hóa nhập khẩu.

Ảnh 8: Ông Nguyễn Đức Trọng, Chuyên viên Phòng Điều tra thiệt hại và tự vệ, Cục Phòng vệ thương mại

Các tình huống thực tế được đưa ra trao đổi giữa Cục Phòng vệ thương mại và đại biểu tham dự giúp làm rõ hơn cách thức xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình chuẩn bị hồ sơ và tham gia các vụ việc PVTM. Qua trao đổi trực tiếp, doanh nghiệp có thêm thông tin về việc nhận diện vấn đề, chuẩn bị dữ liệu, cung cấp thông tin và phối hợp với Cơ quan điều tra theo quy định.

Các nội dung được chia sẻ tại Diễn đàn cho thấy PVTM ngày càng gắn chặt với yêu cầu bảo vệ và nâng cao năng lực sản xuất quốc gia. Việc sử dụng hiệu quả công cụ này không chỉ đòi hỏi năng lực của cơ quan quản lý mà còn cần sự chủ động của hiệp hội và doanh nghiệp trong theo dõi thị trường, chuẩn bị thông tin, nhận diện rủi ro và tham gia các vụ việc PVTM.

Diễn đàn Phòng vệ thương mại năm 2026 qua đó góp phần tăng cường nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp về vai trò của PVTM, thúc đẩy sự chủ động trong sử dụng và ứng phó với các công cụ PVTM, đồng thời tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp. Đây là cơ sở để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác PVTM, góp phần bảo vệ cạnh tranh công bằng, củng cố năng lực sản xuất và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới.