Hội thảo “Hướng dẫn doanh nghiệp vượt rào cản Phòng vệ thương mại trong bối cảnh thực thi Hiệp định RCEP” tại Đà Nẵng

Đến nay, Việt Nam đã ký kết và tham gia 17 hiệp định thương mại tự do, qua đó từng bước cắt giảm và hạ dần mức thuế nhập khẩu trung bình đối với hàng hóa. Trong số đó, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) đang được triển khai sâu rộng giữ vai trò đặc biệt quan trọng khi hình thành khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới, mở ra nhiều cơ hội tiếp cận thị trường cho hàng hóa Việt Nam. Tuy nhiên, các doanh nghiệp đồng thời cũng phải đối mặt với những thách thức ngày càng gia tăng từ các biện pháp phòng vệ thương mại do các nước nhập khẩu áp dụng. Nhằm kịp thời hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp nâng cao nhận thức và năng lực ứng phó, ngày 19/12/2025 tại thành phố Đà Nẵng, Cục Phòng vệ thương mại – Bộ Công Thương đã phối hợp với Đại diện Văn phòng Bộ Công Thương tại khu vực miền Trung – miền Nam tổ chức Hội thảo “Hướng dẫn doanh nghiệp vượt rào cản Phòng vệ thương mại trong bối cảnh thực thi Hiệp định RCEP”. Hội thảo thu hút sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp xuất nhập khẩu cùng đông đảo cá nhân, tổ chức quan tâm trên địa bàn và khu vực lân cận.

Chương trình hội thảo gồm bốn bài tham luận chuyên sâu, tập trung vào các nội dung thiết thực đối với hoạt động sản xuất, xuất khẩu của doanh nghiệp. Cụ thể, các chuyên gia đã trình bày về quy định phòng vệ thương mại trong Hiệp định RCEP và Thông tư hướng dẫn thực hiện các biện pháp phòng vệ thương mại trong khuôn khổ hiệp định này; cập nhật bối cảnh và xu hướng phòng vệ thương mại toàn cầu và trong khu vực RCEP, nhấn mạnh xu hướng gia tăng, chuyển hướng điều tra, đồng thời cảnh báo các nhóm ngành hàng trọng điểm có nguy cơ cao trở thành đối tượng bị điều tra. Bên cạnh đó, hội thảo cũng đề cập đến những lưu ý quan trọng giúp doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng ứng phó hiệu quả với các vụ việc phòng vệ thương mại tại thị trường nước ngoài.

Cập nhật tình hình phòng vệ thương mại đối với hàng hóa Việt Nam, tính đến tháng 11/2025, Việt Nam đã phải đối mặt với tổng cộng 298 vụ việc phòng vệ thương mại do nước ngoài khởi xướng điều tra, bao gồm 165 vụ chống bán phá giá, 33 vụ chống trợ cấp, 60 vụ tự vệ và 40 vụ điều tra lẩn tránh thuế. Trong đó, các vụ việc chống bán phá giá và tự vệ chiếm tỷ trọng cao nhất, lần lượt chiếm khoảng 55% và 20% tổng số vụ việc. Thực tiễn cho thấy, các nền kinh tế có quy mô xuất khẩu lớn thường có nguy cơ cao trở thành đối tượng của các biện pháp phòng vệ thương mại và chống lẩn tránh. Với việc kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng mạnh trong những năm gần đây, liên tục nằm trong nhóm 30 nền kinh tế có quy mô xuất khẩu lớn nhất thế giới, hàng hóa Việt Nam ngày càng chịu sự giám sát chặt chẽ hơn từ các thị trường nhập khẩu. Đáng lưu ý, các vụ việc điều tra lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại đang có xu hướng gia tăng và trở thành công cụ bảo hộ được nhiều quốc gia, đặc biệt là Hoa Kỳ, sử dụng ngày càng thường xuyên. Trong khi đó, các vụ điều tra chống trợ cấp dù chiếm tỷ lệ thấp hơn do tính chất phức tạp, nhưng cũng đang có xu hướng gia tăng dưới tác động của hiệu ứng domino và xu hướng bảo hộ thương mại toàn cầu.

Một nội dung đáng chú ý khác của chương trình là phần chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong việc ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại, kết hợp với hướng dẫn doanh nghiệp khai thác thông tin, dữ liệu từ Hệ thống cảnh báo sớm về phòng vệ thương mại. Thông qua việc sử dụng hiệu quả công cụ này, doanh nghiệp có thể chủ động theo dõi diễn biến điều tra, kịp thời nhận diện rủi ro và xây dựng chiến lược xuất khẩu phù hợp, hạn chế các tác động bất lợi từ các biện pháp phòng vệ thương mại.

Hội thảo đã cung cấp nhiều thông tin chuyên sâu, cập nhật và có giá trị thực tiễn cao, góp phần nâng cao nhận thức và năng lực ứng phó của doanh nghiệp trước các rào cản phòng vệ thương mại trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng. Thông qua việc trang bị kiến thức pháp lý, nhận diện sớm rủi ro và học hỏi kinh nghiệm ứng phó, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có thêm công cụ và giải pháp hiệu quả để bảo vệ quyền lợi chính đáng, hạn chế tác động tiêu cực từ các biện pháp phòng vệ thương mại, đồng thời tận dụng tốt hơn các cơ hội mà Hiệp định RCEP mang lại, hướng tới mục tiêu phát triển xuất khẩu bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường khu vực và toàn cầu.